НОМИ ПИСАРОНА
Номномаи Исломӣ | Номҳои писарона бо ҳарфи "Р"
300
1

Р –

   РАБЕЪ -  ربیع баҳор, баҳорон

   РАВШАН // РӮШАН روشن номест мардонро; маънии он дар фарҳангҳо; 1. тобон, дурахшон, афрӯхта («Амид»); ҷое, ки нур ба он битобад («Амид»); тобнок, мунаввар, нуронӣ («Фарҳехта», «Дурҷ», «Ф.Ҷомӣ») («Муъин»); мунаввар («Нозим», «Муъин», «ФЗТ»); чизи дорандаи нур мисли чароғ ва офтоб ва утоқи равшан («Ф.Низом», «Деҳхудо»);

2. ошкор, возеҳ, сареҳ, маълум («ФЗТ», «Амид», «Муъин»); аён, зоҳир («Ф. Ҷомӣ»);

3. маҷ. холӣ аз ғубори тирагӣ ва андӯҳ; беғам, бепарво; пок, тоза («ФЗТ»);

4. соф,бедурд, мураввақ («ФЗТ»);

5. номи яке аз муфассирони Авесто дар замони Сосониён («ФНЭ»).

РАВШАНБИН روشنبین ном барои писарон аст; маънии он дар фарҳангҳо: басир, доно, огоҳ («ФНЭ», «Муъин»); касе, ки биноӣ ва фаҳму дарки хубе дорад («ФЗТ»); бино, равшанфикр («Фарҳехта», «Муъин»); ҳушёр («Амид», «Дурҷ»).

РАВШАНГАРروشنگر ном барои мардон аст; 1. ошкоркунанда («ФНЭ»); 

2. тобанда, нуронӣ («ФНЭ»); афрӯзанда, тобонкунанда («ФЗТ») («Ф.Ҷомӣ»);

3. маҷ. сайқалдиҳанда, ҷилодиҳанда («ФЗТ», «Ф.Ҷомӣ»); сайқалгар.

РАВШАНДИЛ روشندل ном барои мардон аст; маънии он дар фарҳангҳо: 1. дилогоҳ, бомаърифат, доно, ориф («ФЗТ», «Муъин»); огоҳ («Фарҳехта», «Амид», «ФНЭ», «Дурҷ», «Амид»); оқил, донишманд, хирадманд («Ф.Ҷомӣ»).

2. он ки дилаш аз олоишу кудурат пок аст, покдил, поксина, бекудурат, дилсоф («Ф.Ҷомӣ», «ФЗТ»); зиндадил («Амид»); равшанзамир, равшанравон («Амид», «Фарҳехта», «ФНЭ», «Дурҷ», «Амид»).

РАВШАНЗАМИР روشنضمیر ориф, огоҳ («ФНЭ»); покдил, равшанфикр, доно («ФЗТ»); ном барои мардон аст.

РАВШАНМЕҲР روشنمهر хуршеди дурахшон («ФНЭ»); аз номҳои мардон аст.

РАВШАНРАВОН روشنروان аз асмои мардон бошад; 1. бедор («ФНЭ»);

2. огоҳ («ФНЭ»); доно («ФЗТ»);

3. дурахшандарӯҳ («ФНЭ»).

РАЗЗОҚ а. رزاق ниг. Абдурраззоқ. 

РАЗИН رزین 1. пурроз, пӯшида («Зебоном»);

2. дурахшанда, пуршукӯҳ («Зебоном»); ном аст мардонро.

РАЗИЮДДИН а. رضی الدین1. шахси баргузидаи дин;

2. Разиюддини Нишопурӣ аз шоири қарни шашуми ҳиҷрӣ («ФНЭ»);

3. Разиюддини Ортиёнӣ шоири аҳди Сафавӣ («ФНЭ»).

РАЗИЮЛЛОҲ а. .رضی الله 1. баргузидаи Аллоҳ ва хушнудии Аллоҳ бошад;

2. яке аз наътҳои паёмбари гиромӣ Муҳаммад (с) мебошад.

РАЗИШ رزش 1. дӯсттарин («Зебоном»);

2. дурусткортарин («Зебоном»);

3. некандештарин («Зебоном»); ном барои мардон.

РАЗӢ а. رضی 1. марди хушнуд («ФНЭ», «Муъин», «Амид») («Фарҳехта», «Дурҷ»); дилхуш, хурсанд («Вожаҳои сара»);

РАЗМЕҲР رزمهر меҳрубони некандеш («Зебоном»); ин ном мансуб ба мардон аст.

РАМАЗОН а. رمضان маънии он дар фарҳангҳо: 1. маъхуз аз рамаз, ки ба маънии сӯхтан аст; чун моҳи сиём гуноҳонро месӯзад, лиҳозо ба ин исм мусаммо гашт (рисолаи илми нуҷум, ки камоли муътабар буд, навишта шуд); ё он ки муштақ аз рамаз аст ва маънии сӯхта шудани пой аз гармии замин; чун моҳи сиём мӯҷиби сӯхтагӣ ва таклифи нафс аст, лиҳозо ба ин исм мусаммо гашт (Шарҳе муътабар навишта шуд); ва дар «Нисоб» рамазон ба маънии санги гарм аст ва аз санги гарм пои равандагон месӯзад; ва шояд ки ба вақти вазъи ин исм моҳи сиём дар шиддати гармо бошад («Fиёс»); моҳи нуҳуми соли қамарии ҳиҷрӣ, ки онро моҳи рӯза ва сиём ҳам мегӯянд, мусулмонон дар ин моҳ сӣ рӯз рӯза мегиранд («ФЗТ», «ФНЭ», «Муъин», «Амид», «Фарҳехта», «Дурҷ», «Мунтаҳо», «Деҳхудо»);

2. исми хосси мардон («ФЗТ»); 

РАСУЛ а. رسول ном барои мардон аст; 1. пайк, қосид, паёмбар («ФЗТ», «ФНЭ»); касе, ки маъмури расонидани паём аз ҷониби касе барои дигаре бошад, пайғомбар («Амид»); паёмбар, пайямбар, пайғамбар («Вожаҳои сара»); номабар, хабаррасон («Ф.Ҷомӣ»); он ки маъмури иблоғи пайғом аз ҷониби касе ба дигарест («Фарҳехта»); ва лафзи «расул» ба маънии қосид ва пайк низ мустаъмал аст («Fиёс»); пайғомгузор, пайғомовар.

2. фиристодашуда аз ҷониби Худо («Амид»); ба маънии пайғамбаре, ки соҳиби китоб бошад, ба хилофи набӣ, ки он аам аст, хоҳ соҳиби китоб бошад, хоҳ набошад («Fиёс»);

3. пайғомбарӣ («Нозим», «Мунтаҳо»); исм аст ба маънии рисолат ва асли он масдар ва феъли он мурда (матрук) («Ақраб-ул-маворид»);

4. сафир («ФНЭ», «Муъин»); фиристода, элчӣ («ФЗТ», «Ф.Ҷомӣ», «Фарҳехта») («Дурҷ»); фиристодашуда («Амид», «Fиёс»).

    РАСИМ -  رسیم қадамгузор, тезрав, тезҳаракат; номи саҳобӣ

    РАСО -  رسا ба воя расида, пурра, комил, тамом

    РАТО رتا 1. доно, бихрад («Зебоном»); хирадманд, фарзона;

2. сарвар («Зебоном»); раҳбар, сарвар, сардор .

РАУФ а. رئوف ниг. Абдуррауф.

РАФЕЪ а. رفیعбаланд, муртафеъ, баландпоя; аз асмои мардон. 

РАФЕЪУДДИН رفیع الدین 1. баландпоя дар оин, муътақиди дини ислом.

2. Рафеъуддини Нишопурӣ шоирест, ки дар асри чаҳоруми ҳиҷрӣ зиндагонӣ кардааст.

РАФИҚ а. رفیق 1. дӯст, ёр, ҳамроҳ; ҳамдам, ҳамнишин («ФЗТ», «Муъин», «Ф.Ҷомӣ», «Деҳхудо», «Фарҳехта», «Дурҷ»); дамсоз, дӯстком («Вожаҳои сара», «Амид»); 

2. пушту паноҳ («Вожаҳои сара»).

РАХШОН رخشان 1. дурахшон, тобон, шуълавар, ҷилодор («ФЗТ»); дурахшанда, фурӯзон («ФНЭ», «Муъин», «Фарҳехта», «Дурҷ»); рахшо («Амид»); рахшанда, ҷилодиҳанда («Ф.Ҷомӣ»);

2. номи яке аз сардорони Куруши севум («ФНЭ»).

РАҲБАР رهبر сарвар, раҳнамо, раҳнамун, касе ки роҳ нишон медиҳад; ин ном мансуб аст ҳам ба мард ва ҳам ба зан.

РАҲИМ а. رحیم 1. раҳошуда, озодшуда, озода;

2. раҳмкунанда, бахшоянда («ФЗТ», «Мунтахаб», «Амид», «Ф.Ҷомӣ», «Фарҳехта», «Дурҷ»); омурзгор («Вожаҳои сара»); омурзанда («Деҳхудо»); 

3. меҳрубон, дилсӯз («Вожаҳои сара»); нармдил («Мунтахаб», «Деҳхудо»); раҳмдил, мушфиқ;

4. ниг. Абдурраҳим.

РАҲМАТ а. رحمت меҳрубонӣ, шафқат, ғамхорӣ, дилсӯзӣ («ФЗТ»); тараҳҳум, раҳм, дилсӯзӣ («Ф.Шоҳнома»); лутф, марҳамат («Ф.Ҷомӣ», «Муъин»); меҳрубонӣ кардан, шафқат варзидан («Фарҳехта», «Дурҷ», «ФНЭ», «ФНЭ»).

2. бахшидан, афв кардан («Фарҳехта», «Дурҷ», «ФНЭ»); бахшоиш («Муъин»); эҳсон («Амид»); омурзиш аз тарафи Худо («ФЗТ»).

РАҲМОН а. رحمان 1. муштақ аз раҳмат, сиғаи сифати мушаббаҳ, маънои он бахшоянда; ва итлоқи ин лафз ба ҷуз зоти Ҳақ таоло бар дигаре раво нест, ба хилофи раҳим, зеро, ки Ҳақ таоло амр кардааст: «қул удъуллоҳа ав удъурраҳмона»; пас, аз ин ҷо собит шуд, ки раҳмон ҳам мисли лафзи Аллоҳ, ки исми зот аст, ҳукми хусусият пайдо карда («Fиёс»); бисёр бахшанда («ФНЭ», «Деҳхудо»); бахшоянда («Вожаҳои сара», «Дурҷ»); 

2. рӯзидиҳанда («Деҳхудо»);

3. меҳрубон («Фарҳехта», «Амид», «Муъин»);

4. номи сураи панҷоҳу панҷуми Қуръони маҷид аст;

5. ниг. Абдурраҳмон.

РАҲО رﻫﺎ ном аст мансуби мардон ва ҳам занон; 1. халос («Нозим», «Fиёс», «Деҳхудо», «ФЗТ»);

2. раҳоӣ («Онандроҷ», «Деҳхудо»);

3. озод («ФНЭ», «Нозим», «Амид»); раҳида, раста, муқобили гирифтор ва бо лафзи кардан ва шудан мустаъмал («Онандроҷ»); наҷотёфта, халосшуда («Муъин»); озодшуда («Деҳхудо», «Фарҳехта», «Дурҷ»); раҳошуда («Муъин»).

РАҲОМ رهام 1. раҳошуда, озодшуда, озода;

2. номи сарпарасти Пирӯз писари Яздгирди якум («ФНЭ»).

РАҶАБ а. رجب бештар ин ном бар он касон гузоранд, ки дар моҳи раҷаб таваллуд ёфтаанд; 1. номи моҳи ҳафтуми соли қамарӣ мебошад; маъхуз аз тарҷиб, ки ба маънии таъзим аст; ин моҳ моҳи Худо (шаҳруллоҳ) бошад ва дар ин моҳ занону мардони мусалмон рӯза мегиранд ва намоз мегузоранд, аз ин ҷиҳат ба ин исм мусаммо бошад; ҳамчунин аз паёмбари гиромӣ (с) ривоят шудааст, ки Раҷаб ҷӯе бошад дар биҳишт ва оби он ширину ранги обаш сафедтар аз барф аст; ҳар касе, ки дар ин моҳ рӯза мегирад, аз он ҷӯй барояш об диҳанд; ин моҳ барои мусулмонон яке аз моҳҳои бахайр маҳсуб мешавад;

2. одатан, мардум фарзанде, ки дар ин моҳ мутаваллид шудааст, чунин мусаммо мекунанд.

РАШИД а.  رشید1. он ки роҳи ростро ёфтааст, раванда бо роҳи рост («ФЗТ»); роҳиростёфта, растгор («Фарҳехта», «Дурҷ», «Вожаҳои сара», «Амид»); растгор («Нозим», «Муъин»); роҳбардор, муҳтадӣ, он ки тадбироти ӯ ба ғоят ва мақосид расад бе ишораи мушире; ҳидоятшуда ба раҳ, муваффақ, роҳиростёбанда, басомон(«Деҳхудо»); 

2. роҳи рост намоянда («Мунтаҳо», «Fиёс»); раҳнамой («Деҳхудо»);

3. росттадбир («Онандроҷ»); росттақдир («Деҳхудо»); нек моҳир дар тақдир ва андозаи ашё («Нозим», «Мунтаҳо», «Ақраб-ул-маворид»);

4. ба синни рушд расида, ба камол расида, пухта («ФЗТ»); рушдёфта («Муъин»); дорои рушд («Амид»);

5. далер, ҷасур («ФЗТ»); боазм дар ҷанг («Нозим-ул-атиббо») шуҷоъ («Фарҳехта», «Дурҷ», «Муъин», «Деҳхудо», «ФНЭ», «Амид»); диловар («Вожаҳои сара»); 

РАШШОД а. رشاد 1. бо роҳи рост рафтан, дар роҳи рост будан («ФЗТ»); ба роҳи рост рафтан, аз гумроҳӣ берун омадан («Фарҳехта», «Дурҷ», «ФНЭ», «Муъин», «Амид»); ба роҳ будан («Вожаҳои сара», «Мунтахаб»); ҳидоят («ФНЭ»);

2. ростӣ, росткорӣ («ФЗТ»); растгорӣ («Муъин», «Вожаҳои сара»);

3. пойдор, сабот («ФЗТ»); истодагӣ ва пирӯзӣ («Амид», «Вожаҳои сара», «Деҳхудо»);

4. басомон будан («Вожаҳои сара»); басомонӣ.

   РАУФ -  رئف меҳрубон, бомеҳр, олиҳиммат (сифати Худо)

   РАҲИМ -  رحیم меҳрубон, раҳмкунанда (сифати Худо)

   РАҲМОН - رحمان бахшоянда, раҳмкунанда (сифати Худо)

   РАҶАБ -  رجب моҳи ҳафтуми солшумории қамарии ҳиҷрӣ

   РАШИД -  رشید бо роҳи рост раванда, ба рушд расида; далер

   РИЗВОН а. رضوان 1. хушнудӣ, хурсандӣ («ФЗТ», «Вожаҳои сара», «Фарҳехта», «Дурҷ», «Муъин»);

2. биҳишт, ҷаннат, фирдавс («ФНЭ», «Ф.Ҷомӣ», «Деҳхудо»);

3. боғи биҳишт;

4. нигаҳбони биҳишт («Мунтаҳо», «Деҳхудо», «Муъин»); номи фариштаи дарбони биҳишт («Ф.Шоҳнома», «Деҳхудо», «Fиёс»); ходими биҳишт, биҳиштбон, хозини ҷаннат; фариштаи муваккал бар биҳишт дар назари мусалмонон, дарбон ва нигаҳбони ҷаннат («Муъин»);

5. писандидан («Деҳхудо», «Вожаҳои сара», «Мунтахаб»); 

6. ситоиш, офарин («Вожаҳои сара»); қабул, таҳсин («Фарҳехта», «Дурҷ»);

7. биҳиштӣ, ҷаннатӣ «Ф.Ҷомӣ»);

8. ризомандӣ («ФЗТ», «ФНЭ», «Фарҳехта», «Дурҷ»).

РИЗО а. رضا 1. ризоӣ, хушнудӣ, қаноатмандӣ («ФЗТ», «Ф.Ҷомӣ»); 

2. хушдилӣ («Деҳхудо», «Фарҳехта», «Дурҷ»;

3. хушнудӣ, салоҳ, савобдид («ФНЭ»); хурсандӣ («Муъин», «Ф.Ҷомӣ», «Fиёс», «Фарҳехта», «Дурҷ»); хушнуд, хурсанд («Амид»);

РИЗҚӢ رزقی саодатманд, хушбахт, бахтёр; мансуб ба ризқ(рӯзӣ).

РОДБУД رادبد 1. ҷавонмард;

2. бахшанда, соҳиби ҳиммат;

3. нигаҳбони бахшандагӣ бошад;

4. озода.

РОДМАНИШ رادمنش 1. бузург, бузургвор, аъзам;

2. каримтабъ («ФНЭ»);

3. бахшандаи хубӣ («ФНЭ»).

РОДМЕҲР رادمهر  1. паймони дӯстӣ, аҳди дӯстӣ;

2. бахшандаи хуршед («ФНЭ»);

3. номи сардори Куруши севум («ФНЭ»).

РОДМОН رادمان ҷавонмардӣ, дорандаи ҷавонмардӣ ва род.

РОДНӮШ رادنوش ҷавонмардии ҷовид ва поянда.

РОДФАР رادفر шукӯҳи ҷавонмардӣ, шукӯҳи бахшандагӣ.

РОДҲУРМУЗ رادهرمز номи яке аз музаффаронест, ки дар замони Сосониён умр ба сар бурдааст.

РОЗИҚ а. رازق расонандаи рӯзӣ («Ақраб-ул-маворид»); пайдокунандаи рӯзӣ ва диҳандаи он («Онандроҷ»); рӯзидиҳанда («Нозим», «Мунтаҳо», «Деҳхудо»); ниг. Абдуррозиқ.

РОМИЗ а. رامیز нишонкунанда, рамзогоҳ, мармуз. («Нозим» ва «Деҳхудо»). 

РОМИН رامین 1. номи ошиқи Виса («Fиёс», «Нозим»); номи ошиқи Вис аст ва қиссаи «Вису Ромин» машҳур аст («Бурҳон»); ҳамон Роми ошиқ, ки возеъи чанг низ будааст на ғайри ӯ ва Сомонӣ гӯяд: Ромин мураккаб аст аз «ром» ба маънии тараб ва «ин» ва маънии таркибии он тарабнок аст («Рашидӣ»); номи ошиқи Вис, ки достони ишқи он дуро Фахруддин Асъади Гургонӣ (мутаваффои 466 ҳ.қ.) дар соли 446 ё баъд аз он сол аз паҳлавӣ ба назми порсӣ даровардааст.

2. номи чангӣ, ки чанг хуб менавохт («Fиёс»);

3. ва баъзе навиштаанд, ки номи зани чангнавоз бошад. 

РОМИНО رامینا Ромин, ошиқи Вис дар маснавии «Вису Ромин» («ФНЭ»).

РОМТИН رامتین номи марде, ки чанг хуб менавохта ва гуфтаанд, ки возеъи чанг буда ва баъзе ӯро ҳамон Ромтини ошиқи Вис донистаанд, Ромӣ ва Ром ҳам гуфта шуда («Амид»).

РОМИШ رامش 1. шодӣ ва тараб («Онандроҷ», «Анҷуманоро»); айш («Бурҳон»); сурур («Нозим», «Деҳхудо», «Муъин», «Ф.Шоҳнома»);

2. номи навое мебошад дар мусиқӣ;

3. ниҳояти сурур ва ишрат бошад:

4. маҷоз, ҳазз, баҳра, насиб, лаззат («Деҳхудо»).

5. андеша, фикр ва рой бошад:

6. панд ва андарзгӯӣ:

7. нағма, суруд («ФЗТ», «Fиёс»); овоз («Амид»); созу наво.

8. оромиш, осудагӣ («Муъин»); мухаффафи оромиш аст, чи он сабаби шодӣ ва оромидагӣ хоҳад буд («Онандроҷ»); осудагӣ ва фароғат («Бурҳон», «Деҳхудо»); роҳат ва қарор («Шуурӣ»); оромӣ, дамгирӣ («ФЗТ»).

РОМШИН رامشین оромишдиҳандаи хонумон, оромишдиҳандаи хона, мӯҷиби оромию осудагии хонадон; 

РОМШОД رامشاد оромишдиҳанда ва шодибахш, бахшандаи фараҳу хушӣ ва хушнудӣ.

РОМНӮШ رامنوش исми мардон аст; барозандаи ҷовидон, шукӯҳманди ҷовидон.

РОФЕЪ а. رفع 1. наҷотдиҳанда;

2. бардоранда («Мунтаҳо», «Онандроҷ», «Fиёс», «Ф.Низом»); баландкунанда («Нозим»); фарозанда(«Деҳхудо»);

3. бардоранда ва расонандаи ҳадиси паёмбари гиромӣ (с)ро гӯянд;

4. додхоҳ, додталаб, он ки қиссаву ҳоли худро пеши қозӣ мебарад;

5. қосид, касе ки пайғом мебарад ва пайғом меоварад;

6. қарибгардонанда («Деҳхудо»);

7. номи сию панҷ саҳоба чунин буд;

8. ниг. ба Абдуррофеъ.

РОШИН راشین оромишдиҳандаи хонаро гӯянд, сабаби оромиву осудагии хонавода; ном аст мансуби мардон.

    РОҒИБ -  راغب моил, хоҳон, толиб, рағбатдор (ба ягон чиз)

   РОҲИЛ - راحل сафаркунанда, серҳаракат, чолок

   РОҲНАМУН -  راھنمون роҳнамо, роҳбар, роҳнамоӣ

   РОҲНАМО(й) -  ( راھنما(ی роҳнишондиҳанда, роҳбар, пешво

    РУКНУДДИН а رکن الدین ном барои мардон; 1. пояи дин;

2. ҳофизи дин, нигоҳдорандаи оин.

РУСТАМ رستم 1. маҷ. одами шуҷоъ, далер («ФЗТ»); паҳлавон («Фарҳехта», «Дурҷ»); ҳар одами шуҷоъ ва диловаре, ки ба Рустами Зол нисбат диҳанд («Деҳхудо»);

2. болиш ва равиш («ФНЭ»);

3. бузургтан, қавиандом («ФНЭ»); нерӯманд, баландболо;

4. номи писари Ҳурмуз, сардори лашкари охирин подшоҳи силсилаи сосониён Яздгирд («ФЗТ», «Ф.Шоҳнома»);

5. номи бародари Зол – Фаррух, сардори лашкари Хусрави Парвиз («Ф.Шоҳнома»);

РУХШОД رخشاد шод ва дурахшон, чеҳракушод, хандонрӯ.

РӮЗБАҲОН روزبهان беҳрӯз, некрӯз, хушрӯз, некбахт, саодатманд.

РӮЗБЕҲ روزبه беҳрӯз, хунрӯз, осудаҷон, осудаҳол.

РӮЗМЕҲР روزمهر меҳри тобон ва равшан бошад. 

РӮЗОН روزان равшан, дурахшон, тобанда, тобон. 

     РӮЗАДОР - روزه دار он ки рӯза гирифтааст

     РӮЗАФЗУН -  روزافزون рӯз ба рӯз зиёдшаванда, мудом афзоянда

    РӮИНТАН 1. رویینتن қавипайкар, паҳлавони нирӯманд;

2. лақаби Исфандёр – шоҳзодаи Эрони Бостон.

Хабарҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ:
Шарҳ
(1)
Рачабали 2019-07-23, 08:50
Манои ном
Посух
Шарҳ