НОМИ ПИСАРОНА
Номномаи Исломӣ | Номҳои писарона бо ҳарфи "Д"
569
3

– Д –

 

ДАБИР 1. دبیر муншӣ, иншокунанда ва таҳриркунандаи мактубҳо ва санадҳои давлатӣ.

2. қиссагӯй, афсонагӯй.

3. хонанда, сароянда.

4. шоир.

ДАВЛАТ а. دولت 1. мол, сарват, боигарӣ, дороӣ («ФЗТ», «ФНЭ», «Амид»);

2. мамлакат («ФЗТ»); шаҳр, кишвар («Вожаҳои сара»);

3. ҳукумат, салтанат; ҳукмронӣ («ФЗТ», «Муъин»); подшоҳӣ («Вожаҳои сара»); замони салтанату ҳукумат бар як кишвар («Амид»);

4. ғалаба, зафар; («ФЗТ»); фатҳ («Нозим», «Деҳхудо»);

5. маҷ. бахту саодат, иқбол; хушбахтӣ, толеи нек («ФЗТ», «ФНЭ», некбахтӣ («Фарҳехта»); гардиши замона ба некӣ, беҳрӯзӣ, комронӣ («Вожаҳои сара»); толеъ («Муъин»); баҳрамандӣ («Нозим», «Деҳхудо»).

6. мадад, кумак («Муъин»);

7. наҷот («Деҳхудо»);

8. адои қарз («Деҳхудо»).

ДАВЛАТЁР دولتیارد 1. бахтёр, саодатманд («Фарҳехта», «Муъин»); хушбахт, бахтёр, саид, масъуд, бахтманд, ки бахти хуш дорад;

2. тавонгар («Фарҳехта», «Муъин»)

ДАВЛАТМАНД دولتمند 1. доро, бой, ғанӣ («ФЗТ»); сарватманд («ФНЭ»); молдор («Фарҳехта»); тавонгар («Муъин»); марди молдор («Нозим», «Деҳхудо»); бахтёр, хушбахт («ФЗТ»); саодатманд («Муъин», «ФНЭ», «Фарҳехта», «Нозим», «Деҳхудо»);

3. сабаб ва боис («Нозим», «Деҳхудо»); 

4. асар («Нозим», «Деҳхудо»); 

ДАВЛАТШОҲ دولتشاه 1. дорои иқболи шоҳона («ФНЭ»);

2. Муҳаммадалӣ Мирзо – Давлатшоҳ ҳокими Кирмоншоҳон («ФНЭ»).

ДАВРОН а. دوران 1. гардиш, чархиш («Муъин»); чархидан, гаштан, гардидан, давр гардидан, чарх хурдан, гардиш, гард («Вожаҳои сара», «Фарҳехта»); даврзанӣ, чархзанӣ, гирдгардӣ, мас. ҳаракати чарх. 

2. замон, аҳд; мавсим, фасл, ҳангом («ФЗТ»); рӯзгор, давра, аср («Муъин», «Фарҳехта»); вақт ва аҳд ва замон ва рӯзгор («Нозим», «Деҳхудо»);

3. даҳр («Нозим»); замона, ҷаҳон, чарх, фалак («Деҳхудо»);

4. маҷ. бахт, толеъ; қазову қадар («ФЗТ», «Нозим», «Деҳхудо»);

ДАЛЕР دلیر 1. диловар, шуҷоъ, ҷасур, нотарс («ФЗТ», «Фарҳехта», «Муъин» («Даҳҳор», «Деҳхудо»); густох («ФНЭ» бебок, бетарс («Нозим»); пурдил («Амид»); 

2. паҳлавон, баҳодур, зӯр («ФЗТ», «Фарҳехта»);

ДАМЕҲР دمهر меҳри ошкор ва ҳувайдо («Зебоном»); дар забони имрӯзи тоҷик дар шакли Дамир номи маъмул ва маъруф аст.

ДАНИС دنیس хирадманд, бино, огоҳ («Зебоном»); ин ном дар ақвоми славян (русҳо, белорусҳо, украинҳо...) дар шакли Денис серистеъмол аст, агарчи аслан вожаи ориёӣ-тоҷикист.

ДАРЁ دریا паҳнае аз об («Зебоном»); баҳр («Муъин», «Фарҳехта», «ФНЭ»). 

ДАРМОН درمان дору, даво

    ДАРВЕШ-  درویش сӯфӣ, зоҳид; нодор, фурӯтан

    ДАҲМО دهما ниёиши покон ва некон («Зебоном»).

ДЕҲҚОН دهقان кишоварз

ДИДАВАР دیده ور нозукбин, доно

ДИДАНАВОЗ دیده نواز назаррабо, рӯҳбахш

ДИДОР دیدار вохӯрӣ, мулоқот

ДИЛОВАР دلاور далер, шуҷоъ, пурдил («ФЗТ», «Муъин», «Фарҳехта», «Амид»); бисёр далер («ФНЭ»); диловар, сахт далер, ки ба тозӣ (ба забони арабӣ) шуҷоъ хонанд («Шарафнома», «Деҳхудо»); «Амид»).

ДИЛПИСАНД دلپسند дилпазир, дилхоҳ

ДИЛСӮЗ دلسوز он ки дилаш ба ҳоли дигарон месӯзад, мушфиқ, ғамхор, меҳрубон («ФЗТ», «Фарҳехта», «Дурҷ»); дилсӯзанда («Онандроҷ»); хайрхоҳ, хайрандеш («Нозим», «Деҳхудо»); вафодор («Ф.Шоҳнома»).

ДИЛХУШ دلخوش шодмон, хушнуд

ДИЛШОД دلشاد  1. хушҳол, масрур, шодмон («ФНЭ»); бонишот («Амид», «Фарҳехта», «Дурҷ»); шоддил, хуррам, хушнуд.

2. ҳиммат, бахшиш, ато («Бурҳон», «Онандроҷ», «Деҳхудо» («Дурҷ»).

ДИЛОВЕЗ دلنشین дилнишин

    ДИЛДОР -  دلدار далер, боҷуръат, диловар

   ДИНВАР دل انور диндор

   ДИНДОР - دیندار он ки ба дин эътиқод дорад, муъмин

   ДОВАР داور 1. касе, ки одилона ҳукм мекунад, соҳиби адлу дод («ФЗТ»); додвар, инсофдиҳанда («ФНЭ»); қозӣ («Фарҳехта», «Муъин»); додгар («Зебоном»); касе, ки миёни неку бад ҳукм кунад, касе, ки барои қатъу фасли мурофиаи ду ё чанд нафар интихоб шавад («Амид»); он ки миёни мардум ҳукм ва фасли даъво кунад («Дурҷ»); ҳукмронанда аз рӯи адл («Ф.Шоҳнома»);

2. ҳоким, ҳукмрон («ФЗТ», «Шарафнома»); ҳокими одил («Онандроҷ», «Анҷуманоро»-и Носирӣ); 

3. даво ва дармон («Бурҳон», «Онандроҷ»); ба тариқи маҷоз даво низ гӯянд чи гӯиё фарёдрас ва доддиҳандаи муарриз аст («Деҳхудо»);

4. маҷ. Худо («ФЗТ»); номе аз номҳои Худои таоло, додор («Туҳфат-ул-аҳбоб»); Аллоҳ, Худои мутаъол, Худо, Эзад, Яздон, Додор («Деҳхудо»); номи Офаридгор («Зебоном»).

ДОВИН داوین хирадманд, дурандеш («Зебоном»).

ДОВУД. داود 1. азиз, меҳрубон.

2. номест аз номҳои паёмбарони яҳудӣ. 

ДОД داد 1. Бахшиш, ато; инъом, ҳадя

2. инсоф, адолат.

3. ростӣ; ҳақиқат.

ДОДБАХШ دادبخش 1. доддиҳанда, додгар («Зебоном»); одил («Фарҳехта», «ФНЭ»); адолатбахш, бахшандаи адл («Деҳхудо»); додгустар, адолатпеша («Ф.Шоҳнома»);

2. аз номҳои Худованд («ФНЭ»); Худои таоло («Деҳхудо»).

ДОДВАР دادور адолатпеша, соҳибадл.

ДОДВАРЗ دادورز ниг. Додвар.

ДОДГАР دادگر одил.

ДОДЁР دادیار ёридиҳандаи додгар, додгустар («Зебоном»); ёридиҳандаи дод («ФНЭ»); муовини додситон («Муъин»); муовини додситон, вакили умумӣ («Фарҳехта»).

ДОДМАС دادمس додгари бузург, бузургтарин довар («Зебоном»).

ДОДМЕҲРدادمهر 1. бахшандаи меҳру дӯстӣ («Зебоном»);

2. паймон («Зебоном»);

3. пайванд миёни Офаридгор ва офаридагон («Зебоном»);

4. номи фариштаи меҳру меҳрубонӣ («Зебоном»);

5. номи ҳафтумин моҳи солу номи рӯзи ҳаштуми ҳар моҳ («Зебоном»).

ДОДНОМ دادنام номию пуровоза ба додгарӣ («Зебоном»). 

ДОДФАРدادفر довари бошукӯҳ, додгари бузург («Зебоном»); дорои фар ва нури адл («ФНЭ»).

ДОДХУДО -  دادخدا додаи Худо

   ДОНИШ دانش 1. маърифат, илм, фарҳанг («ФЗТ», «Фарҳехта», «Муъин»); огоҳӣ («ФНЭ»); амали дониста, донандагӣ, доноӣ, илму фазл ва донистани чизе бошад («Бурҳон», «Деҳхудо»);

2. ақл, хирад; фаҳм, идрок («ФЗТ», «Деҳхудо»); шуур («ФНЭ»); 

3. ҳунар ва тарбият («Нозим», «Деҳхудо»).

ДОНИШМАНД دانشمند олим, ориф, соҳиби маърифат; ҳаким, хирадманд («ФЗТ»); доно («Муъин»); фозил, фақеҳ («Фарҳехта» («ФНЭ»); донишӣ, соҳиби дониш («Анҷуманоро», «Деҳхудо»); донишгар, донишвар.

ДОНО دانا донишманд; оқил, хирадманд («ФЗТ»); олим («ФНЭ»); огоҳ («Зебоном», «Муъин»); он ки чизеро донад, донанда, боилм, бомаърифат («Фарҳехта»).

ДОНУ دانو фармондиҳанда, доно, огоҳ («Зебоном»).

ДОНӮШ دانوش 1. андешаманди поянда, додгари ҷовидон, бахшандаи ҷовид («Зебоном»);

2. касе дар достони «Вомиқу Азро» («ФНЭ»); номи марде, ки Азроро фурӯхт ва Азро номи маъшуқаи Вомиқ аст ва достони ин ду ошиқу маъшуқро Унсурӣ ба назм кашида будааст («Деҳхудо»).

ДОРАН دارن пуштибон, паноҳдиҳанда («Зебоном»).

ДОРИС داریس тезбин, жарфнигар («Зебоном»).

ДОРМОН دارمان 1. дорои андеша, хирадманд («Зебоном»);

2. номи яке аз сардорони Хусрави Парвиз («Зебоном»); номи як сипаҳсолори арманӣ, ки муосири Хусрави Парвиз будааст («Деҳхудо»).

ДОРО دارا 1. доранда, сарватманд, тавонгар («ФЗТ»); гиромӣ («Зебоном»); молдор («Муъин», «Фарҳехта», «Бурҳон», «Деҳхудо»);

2. Худои таоло («Зебоном», «Фарҳехта»); Худованд, молик («Деҳхудо»);

3. номи подшоҳи сулолаи Ҳахоманишиён, ки аз тарафи Искандари Мақдунӣ дар соли 330 пеш аз милодӣ кушта шудааст («ФЗТ»); 

4. Дориюши бузург нахустин подшоҳи силсилаи Ҳахоманишист, ки ба ин ном хонда шуда ва набояд ӯро бо Дорои Акбар, ки ба дасти Искандар кушта шуд, иштибоҳ кард. Ӯ ҳамон Дориюши аввал аст («Деҳхудо»). 

ДОРОБ داراب 1. некандеш («Зебоном»);

2. яке аз шоҳони Эрон («Зебоном»).

ДОРОМАНИШ دارامنش дорои бузургӣ ва шон («Зебоном»).

ДОРОН داران пуштибон, ёвар («Зебоном»).

ДОРШОН دارشان дорандаи бузургию шон («Зебоном»).

ДОРОШУКӮҲ داراشکوه пуршукӯҳ, соҳиби азамату бузургӣ, шукӯҳманд.

ДОРИЮШ  داریوش 1. дорандаи некӣ, нигаҳдори некӣ («ФНЭ»); нигаҳдорандаи андешаҳои некӯ, дорандаи некӣ («Зебоном»);

2. номи чанд тан аз подшоҳони ҳахоманишӣ. Дориюши аввал ё Дориюши Кабир, ки дар 521 қ.м. ба подшоҳӣ расид ва катибаи маъруфи Бесутун ёдгори ӯст («Амид»);

3. Дориюши дувум – писари Хашиёршои дувум, ки инҳитоти силсилаи Ҳахоманишӣ дар замони ӯ оғоз шуд («Амид»);

4. Дориюши севум, ки ӯро Доро низ гуфтаанд. Охирин подшоҳи Ҳахоманишӣ буда, дар 330 қабл аз милод аз Искандари Мақдунӣ шикаст хурд ва кушта шуд («Амид»).

ДОСТОН داستان  1. қисса; афсона.

2. моҷаро, воқеъа, саргузашт.

3. лақаби Зол, падари Рустам.

ДОШАН داشن 1. бахшиш, ато.

2. подош, мукофот. (дар бадали некӣ).

ДОШОД داشاد ниг. Дошан.

ДОҲӢ داهی а. зирак; доно, огоҳ.

ДУРУД درود 1. дуо, ниёиш.

2. раҳмату меҳрубонӣ(аз офаридгор).

3. таҳсин, сано, салом.

ДӮСТМУҲАММАД دوست محمد он ки Муҳаммад (с)-ро дӯст дорад.

Хабарҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ:
Шарҳ
(3)
Донёр 2019-09-07, 08:20
Душанбе
Посух
Дамир 2019-12-13, 22:25
Конибодом
Посух
Дороб 2019-12-22, 17:58
Турсунзода
Посух
Шарҳ