Номи духтарона
Номҳо бо ҳарфи "Г"
302
14

– Г –

ГАВҲАР گوهر 1. марворид; санги гаронбаҳо («ФЗТ»); санги маъданӣ ва қиматӣ («ФНЭ»); лаъл ва ёқут ва зумуррад ва алмос ва ғайри он («Fиёс»); санги қиматӣ мисли алмосу лаълу марворид ва амсоли онҳо («Ф.Низом», «Деҳхудо»); санги гаронбаҳо аз қабили марворид, алмос, ёқут, фирӯза ва амсоли онҳо, гавҳар ҳам гуфтаанд, ба арабӣҷавҳар мегӯянд («Амид»); гуҳар, санги қиматӣ («Дурҷ»).

       Гавҳар чу тавон зи кон гирифтан,

       Сустӣ бувад аз дукон гирифтан. (Ҷомӣ)

2. асл, зот, асли ҳар чиз («ФЗТ»); сиришт («ФНЭ», «Муъин»); табиат, ниҳод («Ф.Шоҳнома»); тинат, фитрат («Деҳхудо»);

       Дарахте, ки талхаш бувад гавҳаро,

       Магар чарбу ширин диҳад бар маро? (Абӯшакури Балхӣ)

3. маҷ. нажод, насаб («ФЗТ», «Амид», «Ф.Шоҳнома»).

       Ҷавон буду аз гавҳари паҳлавон,

       Хирадманду бедору равшанравон. (Фирдавсӣ)

4. маҷ. фарзанд («ФЗТ»);

       Манзур кунӣ ба манзари хеш,

       Пайванд диҳӣ ба гавҳари хеш. (Абдурраҳмони Ҷомӣ)

5. киноя аз сухани мавзуни фасеҳ ва балеғ («ФЗТ»); киноя аз забони фасеҳ («Деҳхудо»); киноя аз сухани бообутоб бошад («Баҳори Аҷам», «Онандроҷ», «Деҳхудо»).

       Шаҳ маро зар доду гавҳар додамаш бар арзи зар,

       Он кароматро мукофот барнатобад беш аз ин.

(Хоқонии Шарвонӣ)

6. киноя аз ашк, оби дида («ФЗТ»); ашки чашм («Дурҷ»).

       Мафрӯш, дида, арзон гавҳар ба хотири дил,

       Ёрон раво надоранд бар дӯстон зиёнро. (Махфӣ)

7. ба маънии сифоти ниҳони ақл ва фарҳанг («Fиёс»);

       Чун гавҳари хешро надонистӣ,

       Мар холиқи хешро куҷо донӣ? (Носири Хусрав)

8. киноя аз шахси гаронмоя ва беназир («Деҳхудо»);

       Айби туст, ар чашми гавҳарбин надорӣ, в-арна мо

       Ҳар як андар баҳри маънӣ гавҳари якдонаем. (Саъдӣ)

9. номи зебои махсуси духтарон амсоли Гавҳарбону, Гавҳархонум, Гавҳарбегим, Гавҳархон ва монанди инҳо.

ГАНҶИНА گنجینه 1. ҷои ганҷниҳӣ, ганҷдон, махзан («ФЗТ»); хазона, ҷои нигаҳдории зару сим («Муъин»); ҷои ганҷ («Фарҳехта»); ҷои нигаҳ доштани ҷизҳои гаронбаҳо («Амид»);

       Чашми ҷон аз дидани рухсори ин раъно бибанд,

       То кушояд бар дилат ганҷинаи асрори дил.

(Сайфи Фарғонӣ)

2. ганҷ («ФЗТ»); мансуб ба ганҷ («Амид»);

       Парешон кун имрӯз ганҷина чуст,

       Ки фардо калидаш на дар дасти туст! (Саъдӣ)

3. киноя аз ботин, замир, дил («ФЗТ»).

       Рози ишқ аз дил таровиш мекунад беихтиёр,

       Оби ин гавҳар ба тӯфон медиҳад ганҷинаро.(Соиб)

4. махзани китоб дар китобхона («Деҳхудо»).

ГУЛ گل муғчаи вошудаи гиёҳ.

ГУЛАНДОМ گلندام 1. нозукбадан, зеботан, латифпайкар, нозанин («ФЗТ»); зебоандом монанди гул («Зебоном»); он ки андомаш дар нозукӣ ба гул монанд («Фарҳехта»); латифтан («ФНЭ»); он ки андоме ба нозукию тозагии гул дорад («Деҳхудо»); гулбадан, латиф, нозанин («Ф.Шоҳнома»); касе, ки бадани нарму латиф монанди барги гул дорад, дар бораи занон гуфта мешавад («Амид»); борикбадан («Дурҷ»);

       Ба сад улфат фиребам дод, аммо доғ кард охир

       Гуландоми суманбӯе, чаманранги шарархӯе. (Бедил)

      

       Канизе сияҳчашму покизарӯй,

       Гуландому шаккарлабу мушкбӯй. (Низомии Ганҷавӣ)

2. аз асмои маҳбуб аст («Онандроҷ», «Деҳхудо»); яке аз исмҳои зебо, дӯстдоштанӣ ва хушоянди бонувон аст.

ГУЛАФРӮЗ گل افروز 1. мӯҷиби гул («ФНЭ»);

2. киноя аз баҳор ва муъҷизаи он, ки сабаби шукуфтани гул аст;

3. номи хушоҳанги духтарона.

ГУЛАФШОН گل افشان 1. гулпош, гулрез («ФЗТ»); афшонандаи гул, гулрезанда, гули бисёр парокандакунанда, парокандакунандаи гул ва шукуфа («Деҳхудо»); гулафшонанда, афшонандаи гул, гулфишон низ гуфта шуда, ба маънии гул пошидану гул афшондан ҳам гуфтаанд («Амид», «Дурҷ»);

       Баҳор омад, кунам бар вай гулафшон,

       Чу ёр ояд, кунам бар вай дилафшон.

(Фахруддини Гургонӣ)

2. маҷ. нурпош, нурафшон («ФЗТ»).

       Дӯхт ҳайрат бар офтоб нигоҳ,

       К-эй шафеи ҷаҳони номасиёҳ!

       Аз ту танҳо фалак гулафшон нест,

       Хок ҳам холӣ аз чароғон нест. (Абдулқодири Бедил)

ГУЛБАДАН گل بدن гулпайкар

ГУЛБАРГ گل برگ 1. барги гул, варақи гул; барги гули сурх, ҳар як аз баргҳои як гул («ФНЭ», «Фарҳехта» («Муъин»); пари гул («Зебоном»);

       Ёқут набошад аҷаб аз маъдани ёқут,

       Гулбарг набошад аҷаб андар маҳи озар.

(Манучеҳрии Домғонӣ)

2. маҷ. рӯи зебо («ФЗТ».

       Гулбаргро зи сунбули мушкин ниқоб кун,

       Яъне, ки рух бипӯшу ҷаҳоне хароб кун. (Ҳофиз)

3. киноя аз лаби маҳбуба («ФЗТ»).

       То кай ба нозу шӯхӣ лабро газӣ ба дандон,

       Гулбарги нозукатро озурда сохт хола. (Ҳилолӣ)

ГУЛБАҲОР گل بهار 1. гули баҳор («ФНЭ»);

2. касе, ки чун гули баҳорист («ФНЭ»).

ГУЛБЕЗ گلبیز гулафшон

ГУЛБОНУ گلبانو бонуи монанди гул («ФНЭ»).

ГУЛБУН گلبن буттаи гули садбарг, буттаи вард («ФЗТ»); дарахти гули сурх («Fиёс», «Онандроҷ», «Деҳхудо»); дарахт ва буттаи гул («Муъин», «Амид»); бехи буттаи гул («Фарҳехта»); бута ё дарахти гули садбарг.

       Сабз бодо гулбуни умрат, ки ҳар рӯзи тараб

       Сад ҳазорон гул бар он гулбун бихоҳад бишкуфад.

(Амир Муиззӣ)

       Кунун гар гулбунеро панҷу шаш гул дар шумор ояд,

       Чунон донӣ, ки ҳар касро ҳаме з-ӯ бӯи ёр ояд.

(Фаррухӣ)

ГУЛБӮگلبو он ки чун гул бӯ диҳад, хушбӯ («Деҳхудо»); он кӣ бӯи гул диҳад, муаттар, хушбӯ («ФНЭ»).

       Ба ёди рӯи гулбӯи гуландом

       Ҳама шаб хор дорам зеру паҳлӯ. (Саъдии Шерозӣ)

ГУЛГӮگلگو хушсухан («Зебоном»).

ГУЛДАСТА گلدسته дастаи гул

ГУЛЗИРА گلزیره 1. гули зира, ки резагул аст ва сафедранг шабеҳи гули олуча;

2.маҷ. гули хушбӯй.

ГУЛЗОР گلزار маконе ки гулҳои зиёд аст, гулистон.

ГУЛИСТОН گلستان1. ҷои махсуси рӯидан ва парвариш ёфтани гулҳо; ҷойи гул, боғчаи гул, гулбоғ («ФЗТ»); гулзор, боғи гул («ФНЭ»); маҳалли рӯидани гул, ҷое, ки гул рӯяд, маҳалли дамидани гул ва сабза («Деҳхудо»); ҷое, ки дарахту буттаи гул бисёр бошад, гулзор («Амид», «Фарҳехта»); боғе, ки дар он гулҳои гуногун парвариш медиҳанд, гулшан («Муъин»).

       Бӯйи он гумшудаи хеш намеёбам ҳеч,

       З-он чӣ судам, ки сабо бӯйи гулистон овард?

(Амир Хусрави Деҳлавӣ)

2. ҷое, ки дар он гули сурх бисёр рӯида («Дурҷ»);

       Дар гулистон гар ба пои булбулон хоре халад,

       Наварӯсони чаман сад ҷома бар тан медаранд.(Ҳилолӣ)

3. яке аз адвори мулоими мусиқии қадим («Дурҷ»).

ГУЛМЕҲР گلمهر 1. номи гулест бисёр хушбӯ («Зебоном»); навъе аз гул («Деҳхудо»);

ГУЛНИГОР گلنگار гулранг, гулсурат

ГУЛНӮШ گلنوش аз оҳангҳои куҳан дар ҳунари навозандагии эронӣ («Зебоном»); номи навоест дар мусиқӣ («Деҳхудо»), «Муъин»);

ГУЛНОЗگلناز ин калимаи сохта иборат аз гул ва ноз – ишва ва ҷилва кардан. Маҷозан ба маънии зебо.

ГУЛНОРگلنار 1. гули анори одии мевадор; гули анори садбарги наринаи бесамар, ки гулнори форсӣ низ мегӯянд («ФЗТ»); гули анор («Зебоном», «Муъин», «Бурҳон»); шукуфа ва гули анор аст, ки дар сурхии ранг беназир аст («Онандроҷ», «Деҳхудо»);

       Деҳқон ба тааҷҷуб сари ангушт газон аст,

       К-андар чаману боғ на гул монду на гулнор.

(Манучеҳрии Домғонӣ)

2. маҷ. сурх, сурхранг («ФЗТ»);

       Ман бе ту зи хуни дида гулнор

       Ту хандазанон ба саҳни гулзор. (Файзӣ)

3. киноя аз рухсора, чеҳра («ФЗТ»); маҷ. ба маънии гуна аст аз ҷиҳати сурхӣ («Деҳхудо»);

       Дар тамошои он ду то гулнор

       Мард бар ҳам фитад чу донаи нор. (Саноӣ)

4. ҳар гули сурхи садбарг («Муъин»);

5. номи канизаки Ардавони Ашконӣ («ФЗТ», «Деҳхудо»).

       Сухан чун зи Гулнор аз он сон шунид,

       Шикебоию хомушӣ баргузид. (Абулқосим Фирдавсӣ)

ГУЛНОРА گلناره ниг. гулнор.

ГУЛОРО گل آرا касе, ки бо зебоии худ гулро низ меорояд («Зебоном»); орояндаи гул («ФНЭ»), маҷ. зеботар аз гул.

ГУЛПАРӢگل پری парии ҳамчун гул, зани зебо ва латиф («ФНЭ»).

ГУЛПОРА گل پاره чун гул, пораҳое аз гул («ФНЭ»).

ГУЛРЕЗ گل ریز1. гулафшон, гулпош («ФЗТ», «Муъин»); гулрезанда («Деҳхудо»);

       Дорам вале ба як нигаҳи тезаш эҳтиёҷ,

       Чашмам ба як табассуми гулрезаш эҳтиёҷ.

(Толиби Омулӣ)

       Дар миёни шаккарон гулрез кун,

       Марҳабо, эй кони шаккар, марҳабо! (Румӣ)

2. номи зебои бонувон.

ГУЛРУХ گلرخ он ки рӯяш ҳамчун гул зебост («ФЗТ»); он ки чеҳрааш дар латофат ва ранг ҳамчун гул бошад; гулчеҳр, гулрӯй («Фарҳехта»); гулчеҳра, хубрӯ, хушгил, зебо, касе, ки рухи ӯ монанди гул сурх бошад («Амид»); гулрӯй, зеборӯй, гулрухсор, дорои чеҳраи равшан ва дурахшон («Зебоном»); он кӣ сураташ чун гул бошад, хушсурат («Деҳхудо»); он ки чеҳрааш дар латофату ранг ҳамчун гул (сурх) бошад («Дурҷ»).

       Канизони гулрух фароз омаданд,

       Ҳама пеши Ҷам дар намоз омаданд.(Асадии Тӯсӣ)

 

       Ёри гулрух чу маро бор надод,

       Гули умрам ҳама аз пой бирехт. (Анварӣ)

ГУЛРУХСОР گلرخسار 1. он, ки рухсораш монанди гул латиф ва дилкаш аст; маҷ. зебо, хушрӯ («ФЗТ»); гулрух, гулчеҳра, зеборухсор («Деҳхудо», «Дурҷ»);

       Баргрезони баҳори зиндагӣ омад, Камол,

       Чанд бо хубони гулрухсор бозӣ мекунӣ? (Камол)

 

       Баҳор омад, тамошои чаман бо ёр боистӣ,

       Ба ҷои сарву гул он сарви гулрухсор боистӣ.(Мушфиқӣ)

2; ном ва тахаллуси шоираи муосири тоҷик Гулрухсори Сафӣ.

ГУЛРӮ گلرو он ки рӯяш ҳамчун гул зебост; зебо, хушрӯй («ФЗТ»); сурхрӯ, гулгун («Нозим»); он кӣ рӯяш чун гул бувад («Деҳхудо»).

       Барги гули лаъл буд шоҳиди базми баҳор,

       Оби гулистон бибурд шоҳиди гулрӯи ман. (Саъдӣ)

ГУЛСАНАМ گلصنم гулмонанд

ГУЛСАРА گلسره гули беҳтарин

ГУЛСИМО گلسیما зебочеҳра

ГУЛФОМ گلفام он, ки чеҳрааш ба гули сурх монад дар рангу латофат («Дурҷ»); ба ранги гул, зебо чун гул («Зебоном», «Нозим», «Деҳхудо»); гулранг, гулгун, сурхранг («ФЗТ»); он чӣ ба ранги гул бошад («Фарҳехта», «Муъин», «Онандроҷ»).

       Бод аз шавқи лабаш гулбез аст,

       Бода аз шавқи лабаш гулфом аст.

(Адибулмамолики Фароҳонӣ)

       Нуре, ки вақти субҳ зи машриқ шавад падид,

       Аз акси ҷоми бодаи гулфоми мо бувад.(Хоҷуи Кирмонӣ)

ГУЛХАНДА گلخنده шукуфти гул, кушода шудани гул («ФЗТ»).

       Шуд маъдани лаъл каҳрабохез,

       Гулхандаи лола заъфаронрез. (Файзӣ)

ГУЛХУМОР گلخمار киноя аз маҳбубае, ки чашмаш чун гули наргис хуморолуд бошад.

ГУЛХӮگلخو дорои маниши чун гул («Зебоном»).

ГУЛЧЕҲР گلچهر 1. гулрӯй, зебо, хушрӯ, соҳибҷамол («ФЗТ»); он кӣ чеҳрааш чун гул зебо бошад; зебонажод («Зебоном»); чеҳрааш чун гул («ФНЭ»); он ки чеҳрааш дар латофату тароват ба гул монад («Деҳхудо»).

       Фиғон, ки ҷону дилам сӯхт соқии гулчеҳр,

       Гаҳе зи оташи май, гаҳ зи рӯйи оташнок.

(Алишери Навоӣ)

       Дар шаҳри Рай имсол ба ҳар сӯ, ки ниҳам гом,

       Ҳар кас санаме дорад гулчеҳру гуландом. (Қоонӣ)

2. Гулчеҳра, маъшуқаи Авранг («ФНЭ», «Нозим», «Деҳхудо», «Дурҷ»); ниг. Гулчеҳра.

ГУЛЧЕҲРА گلچهره 1. гулрӯ, зебо, хушрӯй, соҳибҷамол («ФЗТ»); гулрухсор, гулранг, гулзор, гулзод, гулрух, гулсо, гулсор, гулсимо, гулъизор («ФНЭ»); он ки чеҳрааш дар латофату тароват ба гул монад («Муъин»); хушгил, хубрӯ («Дурҷ»);

       Гуфтам: Эй гулчеҳра, чун ман боғбоне боядат,

       Гуфт: Рав, рав, ман наям он гул, ки хоҳад боғбон.(Қоонӣ)

2. зариф, латиф, нозук («Деҳхудо»);

       Ҳавои мутриби гулчеҳра кун, ки гесуи чанг

       Ба дасти зуҳраҷабинон аҷаб диловез аст. (Ҷомӣ)

3. номи маъшуқаи шахсест, ки Авранг ном дошта («Бурҳон», «Деҳхудо»).

       Рухи Гулчеҳр чун гулбарг бишкуфт,

       Замин бӯсиду хидмат карду хуш хуфт. (Низомӣ)

ГУЛҶАМОЛ گلجمال зеборӯ, хушрӯ, касе, ки чеҳрааш чун гул хушранг бошад.

ГУЛҶАҲОН گلجهان гули ҷаҳон яъне беҳтарин гул дар рӯи дунё.

ГУЛШАН گلشن 1. ҷое, ки гулҳои рангоранг мерӯяд. гулзор, гулистон («ФЗТ», «Фарҳехта», «Муъин»); хонаи гул («Зебоном»); муродифи гулистон («Ғиёс»);

       Ҳадиси хубии рӯяш ба гулшане, ки кунанд,

       Даҳони гул зи таҳайюр кушода хоҳад монд.(Савдо)

2. хонаи ороста («Дурҷ»).

       Бе рӯи ту дар сарову гулшан

       Танг аст дилам чу чашми сӯзан. (Фароҳонӣ)

ГУРДИЯ گردیه номи хоҳари Баҳроми Чӯбина дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

ГУРДОФАРИД گردآفرید паҳлавонзода, номи духтари Гаждаҳам дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

ГУЛНАСАБ گلنسب зебочеҳра, он ки аз зоти зеборухон аст

ГУЛОБ گل آب оби гул.

ГУЛЧИН گلچین ҷамъоварандаи гул, интихоби сара ва саҳеҳ.

ГУЛШАҲР گلشهر шаҳри гул («ФНЭ»).

ГУЛШЕД گلشید гули дурахшон, дурахшон чун гул («Зебоном»); офтобпараст, вартоҷ, гули хуршед.

 

Хабарҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ:
Шарҳ
(14)
Eyefielp 2019-07-12, 05:09
kamagra for sale
Посух
Eyefielp 2019-07-17, 16:31
kamagra tablets
Посух
Jasonfielp 2019-07-19, 04:46
buy kamagra
Посух
Denfielp 2019-07-19, 15:09
kamagra
Посух
Kiafielp 2019-07-20, 07:07
kamagra
Посух
Eyefielp 2019-07-21, 00:53
kamagra
Посух
Kiafielp 2019-07-23, 15:33
kamagra
Посух
Eyefielp 2019-07-24, 05:11
buy kamagra online
Посух
Denfielp 2019-07-26, 08:11
kamagra jelly
Посух
Гулру 2019-08-14, 19:22
Рачабмох
Посух
Гулру 2019-08-14, 19:23
Фарида
Посух
Гулру 2019-08-14, 19:24
Фарида
Посух
Фархунда 2019-08-14, 19:46
Фарахноз
Посух
Фархунда 2019-08-14, 19:47
Фарахноз
Посух
Шарҳ