НОМИ ДУХТАРОНА
Номҳо бо ҳарфи "Л"
679
0

Л –

ЛАЙЛӢ//ЛАЙЛО а. لیلی/لیلا шаб, шаби дарози торик («Вожаҳои сара»);

2. Лайлӣ маъшуқаи Маҷнун («ФНЭ»); номи яке аз ушшоқи таърих («Муъин»); маъшуқаи Қайс, ки ба Маҷнун машҳур аст («Fиёс»);

       Бо чунон силсилаи зулф, ки Лайлӣ дорад,

       Ҳақ ба дасти дили Маҷнун-ст, ки девона шавад.

(Амир Хусрави Деҳлавӣ)

       Ишқи Лайлӣ на ба андозаи ҳар маҷнунест,

       Магар онон, ки сари нозу ҷалолаш доранд. (Саъдӣ)

3. аз навоҳо ва оҳангҳои мусиқии қадим («Муъин»).

ЛАТИФА لطیفه 1. ҳар чизи некӯ («Муъин», «Деҳхудо»); накӯӣ ва чизи нек ва нозук («Мунтахаб», «Fиёс»);

2. ҳикояти нағзу маънидор («Муъин»); гуфтори нағз, матлаби некӯ ва зариф («ФНЭ»); нуктаороӣ («Вожаҳои сара»);

3. базла, шӯхӣ («Муъин», «ФНЭ», «Фарҳехта»).

ЛАБХАНД لبخند табассум, шакарханда («Фарҳехта»); хандае, ки рӯи лабҳо нишинад («ФНЭ»); лабханда («Деҳхудо»).

       Лабханд ниҳод бар лаби ман,

       Бар ғунчаи гул шукуфтан омӯхт. (Эраҷ Мирзо)

ЛАБХАНДА لبخنده лабханд, табассум.

       Дидани рӯи ту зебанда бувад оинаро,

       Ба тамошои ту лабханда бувад оинаро.

(Муҳаммадсаъиди Ашраф)

ЛАТОФАТ لطافت 1. нозукӣ, борикӣ, зарифӣ, хуштабъӣ («ФЗТ»); нозук будан («Вожаҳои сара»); нармӣ («Фарҳехта»);

       Хуш аст, агар ба ҳадиси Камол дорӣ гӯш,

       Латофати суханонаш чу дурри макнун аст. (Камол)

2. покӣ, покизагӣ, беғуборӣ («ФЗТ»);

       Борон, ки дар латофати табъаш хилоф нест,

       Дар боғ лола рӯяду дар шӯразор хас. (Саъдии Шерозӣ)

3. зебоӣ, раъноӣ, назокат, нозукандомӣ, мавзунқоматӣ («ФЗТ», «Муъин»);

       Пеши гул гоҳ аз он латофати тан,

       Гоҳ аз он бӯи пираҳан мегуфт. (Абдурраҳмони Ҷомӣ)

4. мулоимат, хушмуомилагӣ, муносибати нағзу нарм («ФЗТ»); некӯ будан, некӯӣ («Вожаҳои сара»); нағзӣ («Фарҳехта»);

5. дилҷӯӣ кардан («Вожаҳои сара»);

6. равшан будан («Вожаҳои сара»);

7. хурдӣ, резагӣ («Фарҳехта»).

       Ба латофат чу бар наёяд кор,

       Сар ба беҳурматӣ кашад ночор. (Саъдии Шерозӣ)

ЛИҚО а. لقا 1. чеҳра, рӯй, симо («ФЗТ», «Дурҷ», «ФНЭ»);

       Рӯзам бувад хуҷаставу корам бувад ба ком,

       Ҳар гаҳ, ки бомдод бибинам лиқои ту. (Убайди Зоконӣ)

2. дидан ҳамдигарро, мулоқот («ФЗТ»); дидан («ФНЭ»); ба маънии дид («Fиёс»); дидор кардан («Дурҷ»);

       Бало каш, то лиқои ӯ шавад нақд,

       Ки марди бебало марди лиқо нест. (Аттор)

3. зуҳури маъшуқ аст, чунонки ошиқро яқин шавад, ки ӯст ба сурати одам зуҳур карда («Дурҷ»).

       Сӯи саҳро ба тамошои чаман мерафтам,

       Дилбаре, сарвқаде моҳлиқо пеш омад. (Хусрави Деҳлавӣ)

ЛОЛА لاله 1. гули асосан сурхранги даштӣ ва кӯҳӣ, ки дорои анвои бисёр мебошад, дар аввали баҳор мешукуфад ва дар миёнаи баргҳо доғе дорад («ФЗТ»); он гулест маъруф, ки чанд қисм мебошад («Fиёс»); гулҳои пиёздор, сурхранг, он бисёр машҳур аст («ФНЭ»); номи гуле ба ранги сурх («Ф. Шоҳнома»); шақоиқ бувад ба тозӣ ва шанбалид низ гӯяндаш («Туҳфат-ул-аҳбоб»); навъе гули сурхранг, ки миёни он лаккаҳои зиёд дорад («Муъин»);

       Ёқутвор лола, бар барги лола жола,

       Карда бар ӯ ҳавола ғаввос дурри дарё. (Кисоӣ)

2. киноя аз рӯи сурхи ҷавонӣ («ФЗТ»);

       Ман, ки сарсабзиям намонд чу бед,

       Лола зарду бунафша гашт сафед. (Низомии Ганҷавӣ)

ЛОЛАВАШ لاله وش 1. мисли лола («ФНЭ»);

2. зеборӯй, хушсурат («ФНЭ»).

ЛОЛАГУН لاله گون монанди лола, сурхгуна («ФНЭ»); лоларанг, сурхранг («ФЗТ»).

       Ҳусни ту ҳамеша дар фузун бод,

       Рӯят ҳамасола лолагун бод. (Ҳофизи Шерозӣ)

ЛОЛАРУХ لاله رخ 1. лоларухсор, он ки рӯяш монанди лола сурх аст («ФЗТ»);

       Гар бода хурӣ ту, бо хирадмандон хур,

       Ё бо санами лоларухи хандон хур.

       Бисёр махур, вирд макун, фош масоз.

       Андак хуру гоҳ-гаҳ хуру пинҳон хур. (Хайём)

2. маҷ. хушрӯ («ФЗТ »);

3. маҷ. Маъшуқа («ФЗТ»).

ЛОЛАҶАБИН لاله جبین хубрӯй, сурхрӯй («ФНЭ»); киноя аз хушрӯй («ФЗТ»).

Хабарҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ:
Шарҳ
(0)
ҲАНУЗ ШАРҲ НЕСТ
Шарҳ