Дар таърихи фарҳанг ва санъати муосири тоҷик чеҳраҳое ҳузур доранд, ки фаъолияти онҳо бо эҳёи суннатҳои миллӣ, омезиши фарҳанги фолклорӣ бо мусиқии касбӣ ва тарбияи маънавиву ахлоқии ҷомеа пайванди ногусастанӣ дорад. Аз зумраи чунин ситорагони дурахшони саҳна ва мусиқии миллӣ Саидқул Билолов - оҳангсоз, сарояндаи соҳибсабк, донишманди шеър ва арбоби барҷастаи фарҳангиву ҷамъиятии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.
Саидқул Билолов 5 октябри соли 1953 дар ноҳияи Данғараи Ҷумҳурии Тоҷикистон чашм ба дунё кушодааст. Меҳру муҳаббати беандоза ба мусиқӣ ӯро ҳанӯз дар 10-солагӣ (соли 1963) ба Мактаб-интернати миёнаи мусиқӣ-хореографии ҷумҳуриявӣ (имрӯз ба номи М. Атоев / мактаби Малика Собирова) овард. Маҳз дар ҳамин муҳити касбӣ истеъдоди фитрии ӯ шукуфон шуд. Соли 1965, дар 12-солагӣ, ӯ нахустин гомҳои худро дар саҳнаи иҷрокунандагӣ гузошт.
Ҳамчун яке аз аввалин хатмкардагони ин даргоҳи ҳунар (соли 1971), ӯ таҳсилоташро дар факултаи созҳои халқии (рубоб) Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода (солҳои 1971–1976) идома дод. Омӯзиши академикӣ ва шиносӣ бо нозукиҳои созҳои суннатӣ заминаи устуворе шуд, ки ӯ минбаъд сабки беназири оҳангсозӣ ва иҷрокунандагии худро пиёда созад.
Аз соли 1982 инҷониб ҳаёту фаъолияти Саидқул Билолов бо Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пайванди мустақим дорад. Ӯ дар мансабҳои сароянда, роҳбари бадеии Ансамбли фолклорию этнографии «Дарё» ва директори дастаҳои ҳунарӣ адои вазифа намудааст.
Солҳои роҳбарии ӯ дар Ансамбли «Дарё» давраи заррини эҳёи мусиқии мардумии тоҷик эътироф мегардад.
Фаъолияти ӯ дар ин давра бо се самти муҳим тавсиф мешавад:
Ҷамъоварии фолклор: Силсиласафарҳои эҷодӣ ба минтақаҳои гуногуни кишвар ва ҷамъоварии оҳангҳову сурудҳои азёдрафтаи мардумӣ.
Коркарди касбӣ: Бахшидани ҷолову садодиҳии муосири оркестрӣ ба навоҳои суннатӣ бидуни халалдор кардани асолати онҳо.
Ошкорсозии истеъдодҳо: Табдил додани ансамбли «Дарё» ба мактаби амалии тарбияи овозхонони касбии ҷавон.
СимоиСаидқул Билолов танҳо бо саҳнаи ҳунар маҳдуд намешавад. Соли 2000 ӯ вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид.
Солҳои 2000-2005 ҳамчун муовини раиси Кумитаи илм, маориф, фарҳанг ва кор бо ҷавонони Маҷлиси намояндагон адои хизмат намуда, дар таҳия, такмил ва амалӣ сохтани қонунгузории фарҳангӣ ва таълимии кишвар саҳми назаррас гузошт.
Ҳамчун зиёии донишманд ва устоди касбӣ, Саидқул Билолов дар самти тарбияи ҳунармандони ҷавон ва ҳифзи забони тоҷикӣ чанд принсипи асосиро таъкид менамояд.
Хидматҳои арзандаи Саидқул Билолов дар рушду нумӯи фарҳанг ва санъати миллӣ бо баландтарин мукофотҳои давлатӣ қадрдонӣ шудаанд. Аз ҷумла: Унвони фахрии Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон; Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ.
Саидқул Билолов бо дониши амиқ, маҳорати беназири оҳангсозӣ ва садоқати бепоён ба фарҳанги миллӣ, намунаи олии ҳунарманди асил ва меъмори мусиқии муосири тоҷик мебошад. Осори ӯ ҳамчун хазинаи тиллоии фарҳанги тоҷикон барои насли имрӯз ва оянда аҳамияти бузурги маънавӣ ва илмӣ-эстетикӣ дорад.
Некрӯз АЗИЗОВ,
магистри Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхӯҷа Сатторов
